Παρακράτηση Φόρου 20% στα Τιμολόγια: Πότε Εφαρμόζεται και Πώς Συμψηφίζεται

Η παρακράτηση φόρου 20% δεν εφαρμόζεται σε κάθε τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών και δεν αποτελεί πρόσθετο φόρο. Είναι ποσό φόρου που παρακρατεί ο πελάτης κατά την πληρωμή, αποδίδει στην ΑΑΔΕ για λογαριασμό του επαγγελματία και στη συνέχεια συμψηφίζεται στη φορολογική δήλωση.

Το κρίσιμο είναι να εξεταστούν τέσσερα στοιχεία: ποιος παρέχει την υπηρεσία, ποιος είναι ο πελάτης, ποιο είναι το πραγματικό αντικείμενο της υπηρεσίας και ποια είναι η καθαρή αξία της συναλλαγής.

Τι είναι η παρακράτηση φόρου 20%

Η παρακράτηση είναι ένας τρόπος προκαταβολικής είσπραξης του φόρου εισοδήματος.

Ο επαγγελματίας εκδίδει το τιμολόγιο για ολόκληρη την αξία της υπηρεσίας. Ο πελάτης δεν του καταβάλλει ολόκληρο το τελικό ποσό, επειδή κρατά το 20% της καθαρής αμοιβής και το αποδίδει στην ΑΑΔΕ με τα στοιχεία του δικαιούχου.

Το ποσό αυτό δεν αποτελεί έκπτωση ή επαγγελματική δαπάνη, δεν μειώνει τον τζίρο ή τον ΦΠΑ και δεν εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση. Πιστώνεται έναντι του φόρου εισοδήματος κατά την εκκαθάριση της δήλωσης.

Με απλά λόγια, ένα μέρος του φόρου πληρώνεται νωρίτερα μέσα στη χρονιά αντί να καταβληθεί ολόκληρο μετά την υποβολή της δήλωσης. Για τη συνολική εικόνα της ετήσιας φορολογίας δείτε και τον οδηγό Φορολογία Ελεύθερου Επαγγελματία το 2026.

Πότε εφαρμόζεται η παρακράτηση 20%

Για τη συνηθισμένη περίπτωση ενός ελεύθερου επαγγελματία με ατομική επιχείρηση και φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, πρέπει να συντρέχουν ταυτόχρονα οι παρακάτω προϋποθέσεις:

Εάν λείπει μία από αυτές τις προϋποθέσεις, δεν προκύπτει αυτομάτως υποχρέωση παρακράτησης 20%.

Ποιος θεωρείται υπόχρεος σε παρακράτηση

Υπόχρεοι είναι, μεταξύ άλλων:

• τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα,
• τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα,
• οι φορείς γενικής κυβέρνησης,
• αλλοδαποί φορολογούμενοι που δραστηριοποιούνται μέσω μόνιμης εγκατάστασης στην Ελλάδα.

Ο ιδιώτης που λαμβάνει μία υπηρεσία για προσωπική χρήση δεν είναι υπόχρεος σε παρακράτηση. Επομένως, όταν ο επαγγελματίας εκδίδει παραστατικό προς ιδιώτη, δεν εφαρμόζεται η συγκεκριμένη παρακράτηση 20%.

Ποιες υπηρεσίες υπάγονται

Η νομοθεσία αναφέρεται σε αμοιβές για τεχνικές υπηρεσίες, αμοιβές διοίκησης, συμβουλευτικές και άλλες παρόμοιες υπηρεσίες. Η ΠΟΛ.1120/2014 διευκρινίζει ότι πρόκειται κυρίως για επαγγελματικές υπηρεσίες στις οποίες προέχει:

• η παροχή συμβουλής,
• η επιστημονική γνώση,
• η ανάλυση ή η μελέτη,
• η διοικητική ή οργανωτική υποστήριξη,
• η πνευματική ή καλλιτεχνική δημιουργία.

Ενδεικτικά αναφέρονται οικονομολόγοι, αναλυτές, σύμβουλοι επιχειρήσεων, λογιστές, προγραμματιστές, μηχανικοί, επαγγελματίες υγείας, μεταφραστές, εκπαιδευτές, δημοσιογράφοι, πραγματογνώμονες και άλλα επιστημονικά ή δημιουργικά επαγγέλματα. Στις αμοιβές διοίκησης μπορούν να περιλαμβάνονται η οργάνωση επιχείρησης, η παρακολούθηση της οικονομικής πορείας, ο εσωτερικός έλεγχος και η υποστήριξη έργων.

Η λίστα είναι ενδεικτική. Η παρακράτηση δεν κρίνεται μόνο από τον ΚΑΔ ή τον επαγγελματικό τίτλο, αλλά από το πραγματικό αντικείμενο, τη σύμβαση και την περιγραφή της υπηρεσίας.

Τεχνική υπηρεσία και τεχνικό έργο δεν είναι πάντα το ίδιο

Η παρακράτηση 20% δεν πρέπει να συγχέεται με την παρακράτηση 3% που προβλέπεται για αμοιβές εργοληπτών κατασκευής τεχνικών έργων.

Η μελέτη ή η τεχνική συμβουλή μπορεί να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από την κατασκευή του έργου. Σε οικοδομικές, ηλεκτρολογικές, μηχανολογικές ή άλλες εργασίες κατασκευής χρειάζεται έλεγχος της σύμβασης πριν επιλεγεί ο συντελεστής.

Το όριο των 300 ευρώ

Για λήπτη αμοιβής που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, παρακράτηση ενεργείται μόνο όταν η συναλλαγή υπερβαίνει τα 300 ευρώ.

Το όριο εξετάζεται χωρίς τον ΦΠΑ. Δεν σημαίνει ότι τα πρώτα 300 ευρώ απαλλάσσονται και το 20% εφαρμόζεται μόνο στο υπερβάλλον ποσό. Όταν η συναλλαγή υπερβαίνει τα 300 ευρώ, η παρακράτηση υπολογίζεται σε ολόκληρη την καθαρή αμοιβή.

Τι γίνεται με τμηματικά τιμολόγια

Ο νόμος χρησιμοποιεί τον όρο «συναλλαγή» και όχι απλώς «τιμολόγιο». Επομένως, η τεχνητή κατάτμηση μίας ενιαίας συμφωνίας σε μικρότερα παραστατικά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την αποφυγή της παρακράτησης.

Σε έργα, πάγιες συνεργασίες ή συμβάσεις με τμηματικές παραδόσεις πρέπει να εξετάζεται αν κάθε αμοιβή αποτελεί αυτοτελή συναλλαγή ή μέρος μίας ενιαίας συμβατικής υποχρέωσης.

Πότε δεν εφαρμόζεται η παρακράτηση 20%

Η συγκεκριμένη παρακράτηση δεν εφαρμόζεται, κατά κανόνα:

• σε υπηρεσία προς ιδιώτη για προσωπική χρήση,
• όταν η καθαρή αξία δεν υπερβαίνει τα 300 ευρώ,
• όταν ο πάροχος των συνήθων συμβουλευτικών ή διοικητικών υπηρεσιών είναι ημεδαπή ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ ή άλλο ημεδαπό νομικό πρόσωπο,
• στην απλή πώληση προϊόντων ή εμπορευμάτων,
• σε ορισμένες εμπορικές αμοιβές και προμήθειες αντιπροσώπων, πρακτόρων, μεσιτών, μεταφορέων, διαμεσολαβητών, υπηρεσιών φασόν και προώθησης προϊόντων.

Για πληρωμές από φορείς γενικής κυβέρνησης, τεχνικά έργα και ειδικές κατηγορίες αμοιβών ισχύουν διαφορετικοί κανόνες. Στις οριακές περιπτώσεις εξετάζεται η πραγματική υπηρεσία και όχι μόνο η εμπορική ονομασία της.

Πώς υπολογίζεται μαζί με τον ΦΠΑ

Η παρακράτηση 20% υπολογίζεται στην καθαρή αξία της υπηρεσίας, χωρίς τον ΦΠΑ.

Παράδειγμα 1: Τιμολόγιο 1.000 ευρώ

Ελεύθερος επαγγελματίας παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες αξίας 1.000 ευρώ σε ελληνική εταιρεία.

Ο πελάτης καταβάλλει 1.040 ευρώ στον επαγγελματία και αποδίδει 200 ευρώ στην ΑΑΔΕ. Ο επαγγελματίας εμφανίζει έσοδο 1.000 ευρώ, οφείλει τον ΦΠΑ των 240 ευρώ και χρησιμοποιεί τα 200 ευρώ ως πίστωση φόρου στη δήλωση.

Παράδειγμα 2: Συναλλαγή λίγο πάνω από το όριο

Η καθαρή αξία συμβουλευτικής υπηρεσίας είναι 301 ευρώ.

Επειδή η καθαρή αξία υπερβαίνει τα 300 ευρώ, το 20% υπολογίζεται σε ολόκληρο το ποσό των 301 ευρώ.

Αν η καθαρή αξία ήταν ακριβώς 300 ευρώ, το συνολικό ποσό με ΦΠΑ θα ήταν 372 ευρώ και δεν θα υπήρχε παρακράτηση.

Παράδειγμα 3: Συμψηφισμός στην ετήσια δήλωση

Έστω ότι, μετά τον υπολογισμό του φορολογητέου κέρδους και της κλίμακας, ο φόρος εισοδήματος από την επιχειρηματική δραστηριότητα ανέρχεται σε 7.000 ευρώ.

Μέσα στο έτος οι πελάτες έχουν παρακρατήσει και δηλώσει συνολικά 6.240 ευρώ.

Το παράδειγμα απομονώνει τον συμψηφισμό του φόρου εισοδήματος. Η συνολική εκκαθάριση μπορεί να περιλαμβάνει προκαταβολή φόρου, άλλες πιστώσεις ή επιβαρύνσεις και τυχόν συμψηφισμό επιστροφής με υφιστάμενες οφειλές.

Η παρακράτηση δεν αντικαθιστά τον ΦΠΑ. Για τον συντελεστή, τις απαλλαγές και τις συναλλαγές εξωτερικού δείτε τον οδηγό ΦΠΑ ελεύθερων επαγγελματιών.

Ποιος αποδίδει την παρακράτηση 20% και πότε

Την παρακράτηση και την απόδοση πραγματοποιεί ο πελάτης που καταβάλλει την αμοιβή, εφόσον είναι υπόχρεος του άρθρου 61. Ο ελεύθερος επαγγελματίας δεν αποδίδει ο ίδιος το ποσό που του παρακρατήθηκε.

Ο πελάτης υποβάλλει τη δήλωση μέσω myAADE με τα στοιχεία του δικαιούχου μέχρι το τέλος του δεύτερου μήνα από την πληρωμή ή την πίστωση της αμοιβής.

Παράδειγμα: Αν η αμοιβή πληρωθεί ή πιστωθεί μέσα στον Ιανουάριο, η σχετική υποχρέωση απόδοσης λήγει στο τέλος Μαρτίου.

Για τον χρόνο παρακράτησης δεν εξετάζεται μόνο η ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου. Η Α.1101/2019 συνδέει την υποχρέωση με την καταβολή ή την πίστωση της αμοιβής.

Πώς εμφανίζεται στο τιμολόγιο και στο myDATA

Στο παραστατικό πρέπει να διακρίνονται καθαρά:

• η καθαρή αξία της υπηρεσίας,
• ο ΦΠΑ,
• η παρακράτηση φόρου 20%,
• το τελικό πληρωτέο ποσό.

Η παρακράτηση δεν καταχωρίζεται ως έκπτωση. Στο myDATA διαβιβάζεται ως παρακρατούμενος φόρος με την αντίστοιχη κατηγορία. Στο πρόγραμμα τιμολόγησης πρέπει να επιλεγεί ο σωστός τύπος παρακράτησης και όχι μια απλή αρνητική γραμμή.

Πώς συμψηφίζεται στη φορολογική δήλωση

Ο φόρος που έχει παρακρατηθεί δεν χάνεται. Πιστώνεται έναντι του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Στην πράξη υπολογίζονται τα φορολογητέα κέρδη και ο φόρος εισοδήματος, αφαιρούνται οι δηλωμένες παρακρατήσεις και συνυπολογίζεται η προκαταβολή φόρου. Έτσι προκύπτει το τελικό ποσό προς πληρωμή, συμψηφισμό ή επιστροφή.

Εάν οι παρακρατήσεις είναι μικρότερες από τον φόρο, καταβάλλεται η διαφορά. Εάν είναι μεγαλύτερες, μπορεί να προκύψει πιστωτικό αποτέλεσμα, το οποίο επιστρέφεται ή συμψηφίζεται σύμφωνα με τη φορολογική εικόνα του δικαιούχου.

Η παρακράτηση και η προκαταβολή φόρου είναι διαφορετικοί μηχανισμοί, παρότι και οι δύο επηρεάζουν την τελική εκκαθάριση.

Μπορείτε να εκτιμήσετε το αποτέλεσμα στον Υπολογιστή Φόρου Ελεύθερου Επαγγελματία, συμπληρώνοντας χωριστά τις παρακρατήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί.

Τι πρέπει να ελέγχει ο επαγγελματίας

• Αν ο πελάτης είναι επιχείρηση ή ιδιώτης.
• Αν η πραγματική υπηρεσία υπάγεται στην παρακράτηση.
• Αν η καθαρή αξία υπερβαίνει τα 300 ευρώ.
• Αν η σύμβαση αναφέρει καθαρή αμοιβή πλέον ΦΠΑ ή τελικό πληρωτέο ποσό.
• Αν η τραπεζική κατάθεση συμφωνεί με το πληρωτέο του τιμολογίου.
• Αν οι βεβαιώσεις αμοιβών και τα προσυμπληρωμένα ποσά της δήλωσης είναι σωστά.

Τι γίνεται αν ο πελάτης δεν αποδώσει την παρακράτηση

Εάν ο πελάτης όφειλε να παρακρατήσει αλλά δεν το έκανε, ο επαγγελματίας δεν υποβάλλει μόνος του δήλωση για να αποδώσει την παρακράτηση στη θέση του πελάτη. Η υποχρέωση ανήκει στον καταβάλλοντα την αμοιβή.

Ο επαγγελματίας πρέπει να ζητήσει από τον πελάτη και τον λογιστή του να ελέγξουν την υποχρέωση, να υποβάλουν ή να διορθώσουν τη δήλωση και να καταχωρίσουν σωστά τον δικαιούχο και το ποσό. Διαφορετικά μπορεί να προκύψει απόκλιση στα ποσά που αναγνωρίζει η φορολογική διοίκηση.

Συχνές ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Η παρακράτηση δεν κρίνεται μόνο από την έκδοση τιμολογίου. Εξετάζονται ο πάροχος, ο πελάτης, το πραγματικό αντικείμενο και η καθαρή αξία. Ο πρακτικός κανόνας για ατομική επιχείρηση στην Ελλάδα είναι:

Η παρακράτηση μειώνει την άμεση είσπραξη, όχι το έσοδο ή τον ΦΠΑ, και πιστώνεται στην ετήσια φορολογική εκκαθάριση.

Για τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις μπορείτε επίσης να δείτε τον οδηγό ΕΦΚΑ Ελεύθερων Επαγγελματιών 2026.

Νομοθετικές πηγές

• ΑΑΔΕ — Υποβολή δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και προθεσμία απόδοσης
• Ν. 4172/2013, άρθρο 61 — Υπόχρεοι σε παρακράτηση
• Ν. 4172/2013, άρθρο 62 — Πληρωμές υποκείμενες σε παρακράτηση
• Ν. 4172/2013, άρθρο 64 — Συντελεστές παρακράτησης φόρου
• ΠΟΛ.1120/25.4.2014 — Τεχνικές, διοικητικές, συμβουλευτικές και παρόμοιες υπηρεσίες
• Α.1101/2019 — Δήλωση απόδοσης παρακρατούμενου φόρου επιχειρηματικής δραστηριότητας
• Α.1001/2025 — Τροποποίηση της Α.1101/2019