- Το «μπλοκάκι» δεν είναι ξεχωριστή νομική μορφή αλλά ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα.
- Υπό προϋποθέσεις, το εισόδημα μπορεί να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.
- Εξετάζονται οι έγγραφες συμβάσεις, οι αντισυμβαλλόμενοι, η προέλευση των εσόδων, η έδρα και το είδος δραστηριότητας.
- Φορολογικό και ασφαλιστικό «μπλοκάκι» δεν είναι το ίδιο.
- Φορολογικά ισχύει όριο έως 3 αντισυμβαλλομένων ή, όταν είναι περισσότεροι, τουλάχιστον 75% των εσόδων από έναν. Ασφαλιστικά, η ειδική ρύθμιση εξετάζει έως 2.
- Το αν συμφέρει κρίνεται μόνο από τα πραγματικά δεδομένα.
1. Τι σημαίνει «εργάζομαι με μπλοκάκι»;
Ο όρος χρησιμοποιείται καθημερινά, αλλά δεν περιγράφει ξεχωριστή νομική μορφή. Ο επαγγελματίας έχει κάνει έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, διαθέτει ΚΑΔ, εκδίδει παραστατικά και τηρεί τις σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις.
Οι πρακτικές υποχρεώσεις έκδοσης και διαβίβασης εξηγούνται χωριστά στον οδηγό myDATA για ελεύθερους επαγγελματίες. Για το πότε χρεώνεται ΦΠΑ, τι ισχύει με VIES και πώς λειτουργεί η απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων, δείτε τον οδηγό ΦΠΑ 2026.
Όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις της περ. στ΄ της παρ. 2 του άρθρου 12 του Ν. 4172/2013, το εισόδημα από την επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.
2. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις;
Έγγραφες συμβάσεις
Πρέπει να υπάρχουν έγγραφες συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ή έργου με τους αντισυμβαλλομένους.
Αριθμός αντισυμβαλλομένων
Το αριθμητικό κριτήριο καλύπτεται όταν υπάρχουν έως τρεις αντισυμβαλλόμενοι. Αν είναι περισσότεροι, απαιτείται τουλάχιστον το 75% των συνολικών ακαθάριστων εσόδων από επιχειρηματική δραστηριότητα να προέρχεται από έναν.
| Αντισυμβαλλόμενος | Έσοδα |
|---|---|
| Εταιρεία Α | €30.000 |
| Εταιρεία Β | €4.000 |
| Εταιρεία Γ | €3.000 |
| Εταιρεία Δ | €2.000 |
| Εταιρεία Ε | €1.000 |
| Σύνολο | €40.000 |
Τα €30.000 αντιστοιχούν στο 75% των €40.000. Άρα το συγκεκριμένο αριθμητικό κριτήριο καλύπτεται, παρότι υπάρχουν πέντε αντισυμβαλλόμενοι.
Είδος δραστηριότητας
Εξετάζεται αν πρόκειται για παροχή υπηρεσιών χωρίς εμπορική ιδιότητα σύμφωνα με τις φορολογικές διατάξεις και οδηγίες. Ενδεικτικά συναντώνται οικονομολόγοι, λογιστές, σύμβουλοι, μηχανικοί, αρχιτέκτονες, δικηγόροι, ιατροί, προγραμματιστές, καθηγητές, μεταφραστές, ψυχολόγοι και γραφίστες. Η υπαγωγή δεν κρίνεται μόνο από τον επαγγελματικό τίτλο.
Επαγγελματική έδρα
Η επαγγελματική εγκατάσταση δεν πρέπει να είναι διαφορετική από την κατοικία. Ένας σύμβουλος με έδρα την κατοικία του μπορεί να καλύπτει το κριτήριο· με ξεχωριστό επαγγελματικό γραφείο η περίπτωση χρειάζεται διαφορετική εξέταση.
Παράλληλη μισθωτή εργασία
Η ύπαρξη παράλληλου εισοδήματος από μισθωτή εργασία επηρεάζει την εφαρμογή της ειδικής φορολογικής διάταξης. Η ασφαλιστική αντιμετώπιση είναι ξεχωριστό ζήτημα.
3. Είναι επιλογή η φορολόγηση ως «μπλοκάκι»;
Δεν υπολογίζονται απλώς δύο τρόποι στο τέλος του έτους ώστε να επιλεγεί ο φθηνότερος. Η ειδική αντιμετώπιση εφαρμόζεται όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
4. Πώς φορολογείται το μπλοκάκι το 2026;
Για φορολογούμενο άνω των 30 ετών χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, η βασική κλίμακα του φορολογικού έτους 2026 είναι:
| Κλιμάκιο εισοδήματος | Συντελεστής |
|---|---|
| Έως €10.000 | 9% |
| €10.000,01–€20.000 | 20% |
| €20.000,01–€30.000 | 26% |
| €30.000,01–€40.000 | 34% |
| €40.000,01–€60.000 | 39% |
| Άνω των €60.000 | 44% |
Από το 2026 προβλέπονται διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ηλικία και τα εξαρτώμενα τέκνα. Ο πραγματικός υπολογισμός γίνεται με τα προσωπικά δεδομένα του φορολογουμένου. Όταν εφαρμόζεται η ειδική αντιμετώπιση, εφαρμόζεται και η σχετική μείωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις.
5. Τι γίνεται με τα επαγγελματικά έξοδα;
Στην κανονική ατομική επιχείρηση, οι φορολογικά αναγνωριζόμενες δαπάνες μειώνουν τα φορολογητέα κέρδη σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις. Στην ειδική αντιμετώπιση του άρθρου 12 παρ. 2 στ΄ δεν λειτουργούν όλες οι επαγγελματικές δαπάνες με τον ίδιο τρόπο για τον προσδιορισμό του εισοδήματος που αντιμετωπίζεται ως μισθωτή εργασία. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές.
6. Παράδειγμα 1 — Επαγγελματίας με χαμηλά έξοδα
Έσοδα €20.000, ασφαλιστικές εισφορές €3.000 και λοιπές δαπάνες €2.000.
Ειδική αντιμετώπιση
€20.000 − €3.000 = €17.000 φορολογητέο ποσό.
€10.000 × 9% = €900
€7.000 × 20% = €1.400
Φόρος πριν από τη σχετική μείωση: €2.300.
Κανονική δραστηριότητα
€20.000 − €3.000 − €2.000 = €15.000.
€10.000 × 9% = €900
€5.000 × 20% = €1.000
Βασικός φόρος: €1.900.
Στην ειδική μεταχείριση ακολουθεί η προβλεπόμενη μείωση φόρου με βάση τα δεδομένα του φορολογουμένου. Στην κανονική επιχειρηματική δραστηριότητα εξετάζεται και προκαταβολή φόρου, η οποία είναι προπληρωμή έναντι του επόμενου φορολογικού έτους και όχι δεύτερος μόνιμος φόρος. Οι υπολογισμοί είναι απλουστευμένοι και όχι εξατομικευμένη συμβουλή.
7. Παράδειγμα 2 — Επαγγελματίας με σημαντικά έξοδα
Έσοδα €20.000, ασφαλιστικές εισφορές €3.000 και λοιπές επιχειρηματικές δαπάνες €6.000. Στην ειδική αντιμετώπιση το ποσό είναι €17.000. Στην κανονική δραστηριότητα είναι €20.000 − €3.000 − €6.000 = €11.000, με βασικό φόρο €900 + €200 = €1.100.
Το παράδειγμα δείχνει γιατί δεν υπάρχει ενιαία απάντηση στο «τι συμφέρει»: όσο αυξάνονται οι πραγματικές αναγνωριζόμενες δαπάνες, τόσο περισσότερο αλλάζει η σύγκριση.
8. Τι γίνεται με το τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα;
Αυτό αποτελεί ουσιαστική διαφορά από την κοινή ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα και πρέπει να ελέγχεται με τα πραγματικά δεδομένα της δήλωσης.
9. Φορολογικό και ασφαλιστικό «μπλοκάκι» δεν είναι το ίδιο
| Θέμα | Φορολογικό καθεστώς | Ασφαλιστικό καθεστώς |
|---|---|---|
| Βασική διάταξη | Άρθρο 12 παρ. 2 στ΄ Ν. 4172/2013 | Άρθρο 39 παρ. 9 Ν. 4387/2016 |
| Αντισυμβαλλόμενοι | Έως 3 ή περισσότεροι με 75% από έναν | Έως 2 |
| Αντικείμενο | Φόρος εισοδήματος | Ασφαλιστικές εισφορές |
| Είναι το ίδιο; | Όχι | Όχι |
10. Παράδειγμα — Τρεις πελάτες
Προγραμματιστής έχει €15.000 από τον πελάτη Α, €10.000 από τον Β και €5.000 από τον Γ: σύνολο €30.000. Αν πληροί τις λοιπές προϋποθέσεις, φορολογικά δεν ξεπερνά τους τρεις αντισυμβαλλομένους και μπορεί να εμπίπτει στο άρθρο 12. Ασφαλιστικά, όμως, οι τρεις αντισυμβαλλόμενοι υπερβαίνουν το όριο των δύο της ειδικής ρύθμισης.
11. Μπλοκάκι και παράλληλη μισθωτή εργασία
Εργαζόμενος λαμβάνει €18.000 ετησίως ως μισθωτός και παράλληλα €8.000 από έναν πελάτη μέσω ατομικής δραστηριότητας. Ο ένας πελάτης δεν αρκεί από μόνος του για την ειδική φορολογική μεταχείριση: η παράλληλη μισθωτή εργασία λαμβάνεται υπόψη. Ασφαλιστικά, το ζήτημα εξετάζεται χωριστά.
12. Μπλοκάκι ή μισθωτός;
Η σύγκριση €1.500 καθαρού μισθού με €2.000 πλέον ΦΠΑ σε τιμολόγιο δεν γίνεται μόνο με τα δύο ονομαστικά ποσά. Πρέπει να συνυπολογιστούν φόρος εισοδήματος, εισφορές, τυχόν παρακράτηση, λογιστική υποστήριξη, λειτουργικά έξοδα, υποχρεώσεις ατομικής δραστηριότητας, άδειες και παροχές μισθωτής εργασίας, συμβατικοί όροι και το πραγματικό καθαρό ετήσιο εισόδημα.
Δες αν η αμοιβή που σου προτάθηκε μέσω ΔΠΥ αφήνει περισσότερα καθαρά από τη σημερινή σου μισθωτή εργασία.
13. Πότε είναι συνήθως πιο ευνοϊκό το μπλοκάκι;
Μπορεί να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν υπάρχουν λίγοι σταθεροί πελάτες, χαμηλές πραγματικές δαπάνες, έδρα στην κατοικία και πλήρωση όλων των προϋποθέσεων του άρθρου 12. Στη σύγκριση συνεκτιμώνται η μείωση φόρου, η εξαίρεση από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα και, όπου συντρέχουν οι ξεχωριστές ασφαλιστικές προϋποθέσεις, η ειδική ασφαλιστική αντιμετώπιση. Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι συμφέρει πάντα.
Μπλοκάκι vs κανονική ατομική επιχείρηση
| Θέμα | Ειδική αντιμετώπιση «μπλοκακίου» | Κανονική ατομική επιχείρηση |
|---|---|---|
| Νομική μορφή | Ατομική δραστηριότητα | Ατομική δραστηριότητα |
| Κλίμακα | Κλίμακα φυσικών προσώπων | Κλίμακα επιχειρηματικής δραστηριότητας |
| Μείωση άρθρου 16 | Μπορεί να εφαρμόζεται | Κατά κανόνα όχι |
| Δαπάνες | Δεν λειτουργούν όλες όπως στην κοινή δραστηριότητα | Αναγνωρίζονται υπό τις γενικές προϋποθέσεις |
| Ελάχιστο τεκμαρτό | Δεν εφαρμόζεται όταν καλύπτεται το άρθρο 12 | Μπορεί να εφαρμόζεται |
| Προκαταβολή φόρου | Εξετάζεται βάσει της ειδικής μεταχείρισης | Κατά κανόνα εφαρμόζεται |
| Πελάτες | Έως 3 ή 75% από έναν | Χωρίς αυτόν τον περιορισμό |
| Έδρα | Δεν πρέπει να διαφέρει από την κατοικία | Μπορεί να είναι ξεχωριστή |
| Ασφάλιση | Κρίνεται χωριστά | Κρίνεται βάσει της ασφαλιστικής ιδιότητας |
Για να συγκρίνετε το φορολογικό αποτέλεσμα της δραστηριότητάς σας μαζί με τυχόν παράλληλο εισόδημα, χρησιμοποιήστε τον Υπολογιστή Φόρου Ελεύθερου Επαγγελματία 2026.
Συμπέρασμα
Το «μπλοκάκι» δεν είναι διαφορετική εταιρική μορφή. Είναι επιχειρηματική δραστηριότητα η οποία, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου, μπορεί να έχει ειδική φορολογική αντιμετώπιση. Το κρίσιμο είναι να εξετάζονται χωριστά η φορολογική αντιμετώπιση, η ασφαλιστική αντιμετώπιση και η πραγματική μορφή της συνεργασίας.
Δύο επαγγελματίες με τον ίδιο τζίρο μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό τελικό αποτέλεσμα ανάλογα με τους πελάτες, τα έξοδα, την έδρα, την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση και τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Για τη διαδικασία πρώτης έναρξης, δείτε τον οδηγό Έναρξη Ατομικής Επιχείρησης το 2026. Για ευρύτερη σύγκριση νομικής μορφής, δείτε και τον οδηγό «Ατομική Επιχείρηση ή ΙΚΕ;».
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το «μπλοκάκι»;
Καθημερινός όρος για ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα με έκδοση τιμολογίων. Δεν αποτελεί ξεχωριστή νομική μορφή.
Πόσους πελάτες μπορώ να έχω για να φορολογούμαι ως μισθωτός;
Έως τρεις, εφόσον πληρούνται και οι λοιπές προϋποθέσεις του άρθρου 12 παρ. 2 στ΄.
Αν έχω 4 ή περισσότερους πελάτες μπορώ να ενταχθώ;
Ναι, ενδέχεται, όταν τουλάχιστον το 75% των συνολικών ακαθάριστων εσόδων προέρχεται από έναν και καλύπτονται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Μπορώ να έχω μπλοκάκι και ταυτόχρονα να είμαι μισθωτός;
Μπορεί να υπάρχει παράλληλη δραστηριότητα, αλλά η μισθωτή εργασία επηρεάζει την εφαρμογή της ειδικής φορολογικής διάταξης.
Τα επαγγελματικά έξοδα αφαιρούνται όταν φορολογούμαι ως «μπλοκάκι»;
Δεν λειτουργούν όλα όπως στην κανονική επιχειρηματική δραστηριότητα. Ιδιαίτερη μεταχείριση έχουν οι καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές.
Εφαρμόζεται το τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα στο μπλοκάκι;
Όχι στο εισόδημα που εμπίπτει στο άρθρο 12 παρ. 2 στ΄, όταν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Είναι ίδιο το φορολογικό με το ασφαλιστικό μπλοκάκι;
Όχι. Βασίζονται σε διαφορετικές διατάξεις και έχουν διαφορετικά κριτήρια.
Με τρεις πελάτες υπάγομαι στην ειδική ρύθμιση του e-ΕΦΚΑ;
Όχι στην ειδική ρύθμιση του άρθρου 39 παρ. 9, η οποία αφορά έως δύο αντισυμβαλλομένους.
Πρέπει η έδρα μου να είναι στο σπίτι;
Για τη συγκεκριμένη φορολογική μεταχείριση, η επαγγελματική εγκατάσταση δεν πρέπει να είναι διαφορετική από την κατοικία.
Τελικά συμφέρει περισσότερο το μπλοκάκι ή η κανονική ατομική επιχείρηση;
Εξαρτάται από έσοδα, δαπάνες, πελάτες, έδρα, προσωπικές μειώσεις και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Δεν είστε σίγουροι αν πληροίτε τις προϋποθέσεις;
Κάθε περίπτωση «μπλοκακίου» χρειάζεται ξεχωριστό έλεγχο, καθώς η φορολογική και η ασφαλιστική αντιμετώπιση εξαρτώνται από τα πραγματικά δεδομένα της συνεργασίας.
Πηγές και θεσμικό πλαίσιο
- ΑΑΔΕ — ΠΟΛ.1047/2015: Εφαρμογή του άρθρου 12 παρ. 2 περ. στ΄ Ν. 4172/2013
- ΑΑΔΕ — Ε.2027/2024: Άρθρο 28Α και εξαίρεση της περ. στ΄ του άρθρου 12
- ΑΑΔΕ — Ο.3068/2025: Κοινοποίηση του Ν. 5246/2025 και φορολογική κλίμακα 2026
- ΑΑΔΕ — Προκαταβολή φόρου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα
- e-ΕΦΚΑ — Εγκύκλιος 17/2017: παρ. 9 άρθρου 39 Ν. 4387/2016 για ΔΠΥ