ΦΠΑ 2026 για Ελεύθερους Επαγγελματίες

Με μια ματιά

Ο ΦΠΑ είναι έμμεσος φόρος κατανάλωσης. Η επιχείρηση συνήθως τον εισπράττει για λογαριασμό του Δημοσίου· δεν είναι δικό της έσοδο.
Ο βασικός συντελεστής είναι 24%, ενώ εφαρμόζονται 13% και 6% σε συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες.
Το εγχώριο ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων έχει όριο €10.000, με έλεγχο τόσο του τρέχοντος όσο και του προηγούμενου ημερολογιακού έτους.
Το διασυνοριακό καθεστώς ΜΜΕ έχει χωριστό ενωσιακό όριο €100.000 και τα εθνικά όρια των κρατών απαλλαγής.
Η δήλωση ΦΠΑ μπορεί να είναι μηνιαία ή τριμηνιαία, ανάλογα με την ημερομηνία έναρξης, το λογιστικό σύστημα και τυχόν επιλογή.
Οι πληροφορίες του οδηγού επαληθεύτηκαν τελευταία φορά στις 15/09/2026.

1. Τι είναι ο ΦΠΑ στην πράξη;

Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας επιβαρύνει την κατανάλωση. Όταν μια επιχείρηση του κανονικού καθεστώτος εκδίδει φορολογητέο παραστατικό, προσθέτει τον κατάλληλο ΦΠΑ στην καθαρή αξία και τον εισπράττει από τον πελάτη. Στη συνέχεια συμψηφίζει, όπου έχει δικαίωμα, τον ΦΠΑ που πλήρωσε στις δικές της επαγγελματικές αγορές και αποδίδει τη διαφορά.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο ΦΠΑ που βρίσκεται στον τραπεζικό λογαριασμό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κέρδος ή ελεύθερη ρευστότητα. Το επιχειρηματικό έσοδο είναι κατά κανόνα η καθαρή αξία. Ο εισπραχθείς ΦΠΑ συνοδεύεται από φορολογική υποχρέωση, εκτός αν συμψηφιστεί νόμιμα με εκπιπτόμενο ΦΠΑ εισροών.

2. Πότε ένας επαγγελματίας χρεώνει ΦΠΑ;

Στον ΦΠΑ υπάγονται γενικά οι παραδόσεις αγαθών και οι παροχές υπηρεσιών που γίνονται με αντάλλαγμα στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο που ενεργεί στο πλαίσιο της οικονομικής του δραστηριότητας. Υπάγονται επίσης, με τους δικούς τους κανόνες, εισαγωγές και ενδοκοινοτικές αποκτήσεις.

Δεν έχουν όμως όλες οι συναλλαγές την ίδια αντιμετώπιση. Μια πράξη μπορεί να είναι φορολογητέα, να απαλλάσσεται βάσει συγκεκριμένης διάταξης ή να βρίσκεται εκτός πεδίου ελληνικού ΦΠΑ επειδή ο τόπος φορολόγησης βρίσκεται σε άλλο κράτος. Η απαλλαγή μπορεί να εξαρτάται από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, τον φορέα, τον λήπτη και τις πραγματικές προϋποθέσεις της πράξης — όχι απλώς από τον επαγγελματικό τίτλο.

Ενδεικτικά, ο Κώδικας προβλέπει απαλλαγές για ορισμένες υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης, ασφάλισης και χρηματοοικονομικές πράξεις, υπό συγκεκριμένους όρους. Ένας επαγγελματίας που παρέχει περισσότερα είδη υπηρεσιών μπορεί να έχει διαφορετικό χειρισμό ανά συναλλαγή.

«Τιμολόγιο χωρίς ελληνικό ΦΠΑ» δεν σημαίνει αφορολόγητο εισόδημα.

Η καθαρή αξία παραμένει επιχειρηματικό έσοδο και επηρεάζει τη φορολογία εισοδήματος. Απλώς ο χειρισμός του ΦΠΑ μπορεί να είναι απαλλαγή, πράξη με τόπο φορολόγησης εκτός Ελλάδας ή αντίστροφη χρέωση.

3. Συντελεστές ΦΠΑ το 2026

Συντελεστής	Γενική χρήση	Τι χρειάζεται προσοχή
24%	Κανονικός συντελεστής για όσα αγαθά και υπηρεσίες δεν εντάσσονται ρητά σε μειωμένο συντελεστή.	Δεν επιλέγεται ο συντελεστής με βάση το επάγγελμα, αλλά με βάση την πράξη.
13%	Μειωμένος συντελεστής για συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες του Παραρτήματος III.	Η εμπορική περιγραφή πρέπει να αντιστοιχεί στη νόμιμη κατηγορία.
6%	Υπερμειωμένος συντελεστής για ειδικά προβλεπόμενες κατηγορίες.	Δεν εφαρμόζεται κατ’ αναλογία σε παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες χωρίς ρητή βάση.
17%, 9% και 4%	Συντελεστές μετά τη μείωση 30% στις νησιωτικές περιοχές που καλύπτει η ισχύουσα ρύθμιση.	Ελέγχονται σωρευτικά ο τόπος, το νησί, το είδος της συναλλαγής και οι λοιπές προϋποθέσεις. Η επίσημη πληροφόρηση της ΑΑΔΕ αναφέρει Λέρο, Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο, ενώ η ενημέρωση του Υπουργείου αποτυπώνει διευρυμένο πεδίο από 1/1/2026 για επιλέξιμα νησιά και, όπου η βάση είναι 4%, συντελεστή 3%.

Ο πίνακας δεν αποτελεί εξαντλητική κατάταξη. Για τον ακριβή συντελεστή χρειάζεται έλεγχος του Παραρτήματος III του Κώδικα ΦΠΑ και της τρέχουσας ενημέρωσης της ΑΑΔΕ. Η ονομασία που χρησιμοποιεί ο προμηθευτής ή το πρόγραμμα τιμολόγησης δεν υπερισχύει της πραγματικής φύσης της συναλλαγής.

4. Πώς λειτουργεί το κανονικό καθεστώς

ΦΠΑ εκροών είναι ο φόρος που αναλογεί στις φορολογητέες πωλήσεις. ΦΠΑ εισροών είναι ο φόρος των αγορών και δαπανών για τον οποίο υπάρχει δικαίωμα έκπτωσης. Αν ο ΦΠΑ εκροών είναι μεγαλύτερος, προκύπτει χρεωστική δήλωση. Αν ο εκπιπτόμενος ΦΠΑ εισροών είναι μεγαλύτερος, προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο.

Απλό παράδειγμα

Consultant εκδίδει τιμολόγιο καθαρής αξίας €1.000 με 24% ΦΠΑ. Ο πελάτης οφείλει €1.240 και ο ΦΠΑ εκροών είναι €240. Την ίδια περίοδο ο consultant αγοράζει επαγγελματικό εξοπλισμό καθαρής αξίας €500 με ΦΠΑ €120, ο οποίος πληροί τις προϋποθέσεις έκπτωσης.

Υπολογισμός	Ποσό
ΦΠΑ πωλήσεων	€240
Μείον εκπιπτόμενος ΦΠΑ αγορών	€120
Χρεωστικό αποτέλεσμα	€120

Αν ο εκπιπτόμενος ΦΠΑ αγορών ήταν €300, θα προέκυπτε πιστωτικό υπόλοιπο €60. Το παράδειγμα προϋποθέτει ότι το παραστατικό είναι σωστό, η αγορά συνδέεται με φορολογητέα δραστηριότητα και δεν υπάρχει ειδικός περιορισμός έκπτωσης.

5. Εγχώριο ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων

Το σημερινό εγχώριο καθεστώς ρυθμίζεται στο άρθρο 44α του ν. 5144/2024. Είναι προαιρετικό και μπορεί να εφαρμοστεί από εγκατεστημένη στην Ελλάδα επιχείρηση όταν ο ετήσιος κύκλος εργασιών στο εσωτερικό της χώρας δεν υπερβαίνει τις €10.000 τόσο στο τρέχον όσο και στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

Η επιλογή μπορεί να γίνει κατά την έναρξη. Επιχείρηση που λειτουργεί ήδη μπορεί επίσης να ζητήσει ένταξη, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, με τη διαδικασία της Α.1011/2026. Η απαλλαγή αρχίζει από την ημερομηνία έγκρισης και δεν πρέπει να εφαρμόζεται αναδρομικά σε παραστατικά πριν από αυτή.

Δεν χρεώνεται ΦΠΑ στις καλυπτόμενες εγχώριες συναλλαγές.
Γενικά δεν υποβάλλονται περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ.
Δεν εκπίπτει ο ΦΠΑ των αγορών και δαπανών που συνδέονται με τις απαλλασσόμενες πράξεις.
Στα παραστατικά αναγράφεται: «Χωρίς Φόρο Προστιθέμενης Αξίας – Απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων».
Εξακολουθούν να υπάρχουν ειδικές υποχρεώσεις για ενδοκοινοτικές αποκτήσεις, λήψεις υπηρεσιών και πράξεις λήπτη.

Παράδειγμα υπέρβασης

Επιχείρηση έχει πραγματοποιήσει εγχώριο κύκλο εργασιών €9.700 και εκδίδει νέο παραστατικό €800. Με τη συναλλαγή φτάνει τις €10.500. Η απαλλαγή παύει από ολόκληρη τη συναλλαγή των €800, όχι μόνο για τα €500 πάνω από το όριο. Το παραστατικό επιβαρύνεται με τον σωστό ΦΠΑ και η δήλωση μεταβολής για την υποχρεωτική μετάταξη υποβάλλεται εντός 30 ημερών από τη συναλλαγή.

Το όριο δεν ελέγχεται μόνο μία φορά τον Ιανουάριο.

Παρακολουθείται μέσα στο έτος. Για παραμονή ή ένταξη εξετάζονται και το τρέχον και το προηγούμενο έτος.

6. Διασυνοριακό καθεστώς ΜΜΕ από 1/1/2025

Το διασυνοριακό καθεστώς δεν είναι το ίδιο με την εγχώρια απαλλαγή των €10.000. Επιτρέπει σε επιλέξιμη επιχείρηση εγκατεστημένη σε κράτος μέλος να εφαρμόζει την απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη.

Ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών στην ΕΕ δεν πρέπει να υπερβαίνει τις €100.000 ούτε στο τρέχον ούτε στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
Πρέπει να τηρείται και το εθνικό ή τομεακό όριο κάθε κράτους στο οποίο ζητείται απαλλαγή.
Προηγείται κοινοποίηση μέσω της εφαρμογής της ΑΑΔΕ. Η απαλλαγή εφαρμόζεται μόνο μετά τη χορήγηση πρόσβασης και του αριθμού ΑΦΜ/ΦΠΑ με επίθημα «-EX».
Υποβάλλεται τριμηνιαία αναφορά στην ΑΑΔΕ για τον κύκλο εργασιών σε όλα τα κράτη μέλη, μέχρι την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα. Η προθεσμία δεν μεταφέρεται επειδή η τελευταία ημέρα είναι αργία ή Σαββατοκύριακο.
Αν ξεπεραστούν οι €100.000, υποβάλλεται τελική αναφορά υπέρβασης εντός 15 εργάσιμων ημερών.

Τα δύο καθεστώτα λειτουργούν αυτόνομα. Μια επιχείρηση μπορεί να παραμένει στο κανονικό καθεστώς στην Ελλάδα και να εφαρμόζει το διασυνοριακό καθεστώς σε άλλο κράτος μέλος, εφόσον πληρούνται οι όροι εκεί. Το καθεστώς ΜΜΕ μπορεί να συνδυάζεται με OSS για άλλα κράτη στα οποία δεν εφαρμόζεται η απαλλαγή, όχι όμως στην ίδια δικαιοδοσία. Είναι ασύμβατο με ενεργή εγγραφή IOSS.

7. Μηνιαίες και τριμηνιαίες δηλώσεις ΦΠΑ

Η παλιά γενίκευση ότι «τα απλογραφικά υποβάλλουν τρίμηνο» δεν είναι πλέον σωστή. Η Α.1049/2025 εισήγαγε μηνιαία περίοδο για συγκεκριμένες ενάρξεις και προβλέπει επιλογές αλλαγής μετά τις απαιτούμενες χρονικές προϋποθέσεις.

Περίπτωση απλογραφικού συστήματος	Περίοδος	Δυνατότητα αλλαγής
Έναρξη από 1/4/2025 και μετά	Μηνιαία	Επιλογή τριμήνου αφού έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 24 μήνες έως τον προηγούμενο μήνα.
Έναρξη 1/1/2024–31/3/2025	Μηνιαία από 1/7/2025	Ίδια δυνατότητα επιλογής τριμήνου μετά τους 24 μήνες.
Έναρξη έως 31/12/2023 με τριμηνιαία υποβολή	Τριμηνιαία	Μπορεί να επιλεγεί μηνιαία υποβολή με τους όρους της απόφασης.

Η επιλογή γίνεται στο myAADE, από «Μητρώο και Επικοινωνία / Αλλαγή στοιχείων μητρώου», στις χρονικές περιόδους που ορίζει η απόφαση. Δεν μπορεί να ανακληθεί πριν περάσουν 12 μήνες από την έναρξη ισχύος της. Οι επιχειρήσεις του ειδικού εγχώριου καθεστώτος δεν υποβάλλουν συνήθεις περιοδικές δηλώσεις, αλλά μπορεί να χρειαστούν έκτακτη δήλωση για ειδική πράξη.

8. Πελάτες στην Ελλάδα, στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες

Ο παρακάτω πίνακας αφορά κυρίως συνήθεις υπηρεσίες συμβούλων, developers, designers και creators. Είναι σημείο εκκίνησης, όχι αυτόματος κανόνας για κάθε υπηρεσία.

Πελάτης	Πιθανός τόπος φορολόγησης	Ελληνικός ΦΠΑ	VIES / reverse charge	Τεκμηρίωση
Έλληνας ιδιώτης	Συνήθως Ελλάδα	Συνήθως ναι, εκτός απαλλαγής	Όχι VIES	Ταυτότητα πελάτη όπου χρειάζεται, περιγραφή υπηρεσίας, τόπος παροχής.
Ελληνική επιχείρηση	Συνήθως Ελλάδα	Συνήθως ναι, εκτός ειδικής απαλλαγής ή ειδικού μηχανισμού	Όχι VIES για καθαρά εγχώρια πράξη	ΑΦΜ, επωνυμία, πραγματικό αντικείμενο και τυχόν βάση απαλλαγής.
Επιχείρηση άλλου κράτους μέλους με έγκυρο VAT number	Συνήθως το κράτος του πελάτη για γενική B2B υπηρεσία	Συνήθως όχι	Έλεγχος VIES, συνήθως ανακεφαλαιωτικός πίνακας και reverse charge από τον λήπτη	Αποτέλεσμα VIES, σύμβαση, στοιχεία εγκατάστασης, φύση υπηρεσίας και παραστατικό.
Ιδιώτης άλλου κράτους μέλους	Συνήθως Ελλάδα για γενική B2C υπηρεσία	Συνήθως ναι	Όχι VIES· OSS μπορεί να αφορά ειδικές B2C πράξεις	Χώρα κατοικίας, στοιχεία πληρωμής και αποδείξεις τόπου πελάτη όπου απαιτούνται.
Επιχείρηση τρίτης χώρας	Συνήθως εκτός Ελλάδας για γενική B2B υπηρεσία	Συνήθως όχι	Όχι VIES· εξετάζεται ο μηχανισμός της χώρας του λήπτη	Επαγγελματική ιδιότητα, φορολογικός αριθμός ή μητρώο, σύμβαση, διεύθυνση και πραγματική εγκατάσταση.
Ιδιώτης τρίτης χώρας	Συνήθως Ελλάδα για γενική B2C υπηρεσία, με ειδικές εξαιρέσεις	Συχνά ναι	Όχι VIES	Κατοικία πελάτη, είδος υπηρεσίας και αποδεικτικά τόπου.

Ο γενικός B2B κανόνας δεν είναι απόλυτος. Υπηρεσίες σχετικές με ακίνητα, εκδηλώσεις, μεταφορές, εστίαση, βραχυχρόνια μίσθωση μεταφορικών μέσων, τηλεπικοινωνίες, ραδιοτηλεοπτικές και ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες ακολουθούν ειδικούς κανόνες. Πριν από το παραστατικό ελέγχονται η ιδιότητα του πελάτη, ο τόπος πραγματικής εγκατάστασης και η ακριβής υπηρεσία.

9. Αγορές υπηρεσιών από το εξωτερικό

Google Ads, Meta Ads, Microsoft, Adobe, hosting, SaaS, επαγγελματικές πλατφόρμες και προμήθειες Booking ή άλλων marketplaces είναι συνηθισμένες λήψεις υπηρεσιών από αλλοδαπό προμηθευτή. Δεν είναι «απλές online αγορές» από πλευράς ΦΠΑ.

Όταν ο τόπος φορολόγησης της B2B υπηρεσίας είναι η Ελλάδα και ο αλλοδαπός προμηθευτής δεν χρεώνει ελληνικό ΦΠΑ, ο Έλληνας λήπτης μπορεί να οφείλει τον φόρο με αντίστροφη χρέωση ή πράξη λήπτη. Για προμηθευτή άλλου κράτους μέλους απαιτούνται συνήθως ενεργοποίηση ενδοκοινοτικών συναλλαγών πριν από τη συναλλαγή, σωστό VAT number και ανακεφαλαιωτικός πίνακας VIES.

Η επιχείρηση του ορίου των €10.000 δεν είναι «εκτός ΦΠΑ για όλα». Μπορεί να χρειαστεί έκτακτη δήλωση και καταβολή ΦΠΑ για λήψη υπηρεσιών ή ενδοκοινοτική απόκτηση. Επειδή οι πράξεις της στο εγχώριο ειδικό καθεστώς δεν δίνουν δικαίωμα έκπτωσης, ο φόρος που αποδίδει δεν συμψηφίζεται αυτομάτως ως ΦΠΑ εισροών.

Πρακτικός έλεγχος πριν από τη συνδρομή

Καταχωρίστε τα σωστά εταιρικά στοιχεία και το ενεργό VAT number στην πλατφόρμα, ελέγξτε ποια νομική οντότητα τιμολογεί και μη θεωρήσετε ότι μια χρέωση ξένου VAT είναι αναγκαστικά σωστή.

10. Ποιες δαπάνες επιτρέπουν έκπτωση ΦΠΑ;

Χρειάζεται πάντα διάκριση ανάμεσα σε δύο διαφορετικές έννοιες:

Έκπτωση επιχειρηματικής δαπάνης για φόρο εισοδήματος: η καθαρή αξία μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του ΚΦΕ, να μειώσει το φορολογητέο αποτέλεσμα.
Έκπτωση ΦΠΑ εισροών: ο ΦΠΑ μπορεί να αφαιρεθεί από τον ΦΠΑ εκροών μόνο όταν υπάρχει δικαίωμα βάσει του Κώδικα ΦΠΑ.

Μια δαπάνη μπορεί να αναγνωρίζεται για φόρο εισοδήματος αλλά ο ΦΠΑ της να μην εκπίπτει. Το άρθρο 35 συνδέει την έκπτωση με τη χρήση για φορολογητέες πράξεις και προβλέπει ρητούς αποκλεισμούς.

Κατηγορία	Επιχειρηματική δαπάνη;	Έκπτωση ΦΠΑ;	Βασική προϋπόθεση / εξαίρεση	Έλεγχος με λογιστή
Laptop, οθόνη, εξοπλισμός	Συνήθως ναι	Συνήθως ναι ή αναλογικά	Πραγματική επαγγελματική χρήση, σωστό τιμολόγιο και τυχόν κανόνες παγίου.	Μικτή χρήση, απόσβεση, χρόνος άσκησης δικαιώματος.
Λογισμικό και συνδρομές	Συνήθως ναι	Συνήθως ναι στο κανονικό καθεστώς	Σύνδεση με δραστηριότητα· ειδικός χειρισμός αν ο προμηθευτής είναι αλλοδαπός.	Reverse charge, VIES, χώρα τιμολόγησης.
Κινητό, σταθερό, internet	Ναι κατά το επιχειρηματικό μέρος	Πιθανή πλήρης ή αναλογική έκπτωση	Τεκμηριωμένη επαγγελματική χρήση και κατάλληλο παραστατικό.	Ιδιωτική χρήση και σταθερή μέθοδος επιμερισμού.
Επαγγελματικό ενοίκιο και λειτουργικά	Συνήθως ναι	Μόνο αν υπάρχει ΦΠΑ και δικαίωμα έκπτωσης	Πολλά μισθώματα δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ. Οι λογαριασμοί εξετάζονται χωριστά.	Καθεστώς μίσθωσης, στοιχεία παροχής, μικτή χρήση.
Home office	Πιθανώς αναλογικά	Δεν είναι αυτόματη	Πραγματική χρήση, τεκμηρίωση και σωστό παραστατικό· όχι αυθαίρετο ποσοστό.	Τετραγωνικά, χρόνος, αποκλειστικότητα χρήσης και είδος δαπάνης.
Διαφήμιση	Συνήθως ναι	Συνήθως ναι στο κανονικό καθεστώς	Επαγγελματικός σκοπός· για πλατφόρμα εξωτερικού πιθανό reverse charge.	Προμηθευτής, VAT number, τυχόν λοιπές επιβαρύνσεις.
Επαγγελματικά ταξίδια	Πιθανώς ναι	Εξαρτάται από κάθε επιμέρους έξοδο	Σαφής επιχειρηματικός σκοπός. Οι ειδικοί αποκλεισμοί φιλοξενίας και προσωπικού παραμένουν.	Πρόγραμμα ταξιδιού, συμμετέχοντες, παραστατικά, τόπος ΦΠΑ.
Ξενοδοχεία, φαγητό, φιλοξενία	Μπορεί να αναγνωρίζονται με όρους	Συχνά όχι	Το άρθρο 35 αποκλείει γενικά ΦΠΑ δεξιώσεων, ψυχαγωγίας και φιλοξενίας, καθώς και στέγασης/τροφής προσωπικού ή εκπροσώπων.	Ποιος ωφελήθηκε, λόγος δαπάνης, τόπος και ειδική εξαίρεση.
Επιβατικό ΙΧ, leasing, καύσιμα, service, ασφάλιση	Μπορεί να είναι δαπάνη εισοδήματος με όρους	Γενικά όχι για επιβατικό ΙΧ έως 9 θέσεις και συναφή έξοδα	Εξαιρέσεις μόνο όταν τα μέσα προορίζονται για πώληση, μίσθωση ή μεταφορά προσώπων με κόμιστρο, όπως ορίζει ο Κώδικας. Η ασφάλιση συνήθως δεν φέρει ΦΠΑ.	Τύπος οχήματος, θέσεις, ακριβής δραστηριότητα και αποκλεισμός ανά παραστατικό.
Courier και μεταφορικά	Συνήθως ναι	Συνήθως ναι	Σύνδεση με φορολογητέα δραστηριότητα και τιμολόγιο στο όνομα της επιχείρησης.	Χώρα παρόχου και τυχόν ειδικός τόπος φορολόγησης.
Λογιστικές και νομικές αμοιβές	Συνήθως ναι	Συνήθως ναι στο κανονικό καθεστώς	Υπηρεσία για την επιχείρηση και νόμιμο παραστατικό.	Μικτή δραστηριότητα, παρακράτηση και χρόνος καταχώρισης.

Για αναλυτικότερη διάκριση καθαρής δαπάνης και περιορισμών δείτε τον οδηγό για το ποια έξοδα εκπίπτουν από την ατομική επιχείρηση.

11. Home office χωρίς αυθαίρετο ποσοστό

Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι «εκπίπτει το 30%» ή «το ένα τρίτο» των οικιακών εξόδων. Ο επιμερισμός πρέπει να στηρίζεται στην πραγματική επαγγελματική χρήση. Ανάλογα με τη δαπάνη μπορεί να εξετάζονται τα τετραγωνικά του χώρου εργασίας, ο χρόνος χρήσης, ο αριθμός χρηστών, η αποκλειστικότητα και ο τρόπος με τον οποίο η παροχή εξυπηρετεί τη δραστηριότητα.

Η μέθοδος χρειάζεται συνέπεια, τεκμηρίωση και κατάλληλο παραστατικό. Το γεγονός ότι μέρος του ρεύματος ή του internet αναγνωρίζεται ως δαπάνη εισοδήματος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εκπίπτει ολόκληρος ή ο ίδιος αναλογικός ΦΠΑ. Ο χειρισμός εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα, το καθεστώς ΦΠΑ και τη φύση κάθε λογαριασμού και πρέπει να συμφωνείται με τον λογιστή.

12. Πιστωτικό υπόλοιπο και επιστροφή ΦΠΑ

Όταν ο εκπιπτόμενος ΦΠΑ εισροών είναι μεγαλύτερος από τον ΦΠΑ εκροών, το πιστωτικό υπόλοιπο συνήθως μεταφέρεται και συμψηφίζεται με φόρο επόμενων περιόδων. Η ύπαρξη πιστωτικού ποσού στη δήλωση δεν σημαίνει ότι το ποσό καταβάλλεται αυτόματα στον τραπεζικό λογαριασμό.

Επιστροφή μπορεί να ζητηθεί στις περιπτώσεις που προβλέπει ο Κώδικας, όπως όταν υπάρχει αδυναμία συμψηφισμού, πράξεις με δικαίωμα έκπτωσης που δεν επιβαρύνονται με ελληνικό ΦΠΑ, διαφορά συντελεστών ή επενδυτικές δαπάνες, ανάλογα με τα πραγματικά δεδομένα. Το αίτημα μπορεί να περάσει από αξιολόγηση ή έλεγχο και απαιτεί συμφωνημένα βιβλία και δικαιολογητικά.

13. myDATA και δήλωση ΦΠΑ

Τα έσοδα και τα έξοδα διαβιβάζονται στο myDATA και χρησιμοποιούνται για την προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων. Η επιχείρηση και ο λογιστής πρέπει να συμφωνούν τα πραγματικά παραστατικά, τα λογιστικά αρχεία, τα δεδομένα myDATA και την περιοδική δήλωση. Πιστωτικά τιμολόγια, ακυρώσεις, αποκλίσεις και λανθασμένοι χαρακτηρισμοί πρέπει να διορθώνονται έγκαιρα.

Η διαβίβαση δεν αποφασίζει από μόνη της αν μια πράξη έχει 24%, απαλλαγή, reverse charge ή δικαίωμα έκπτωσης. Για τη διαφορά ανάμεσα σε έκδοση, διαβίβαση και φορολογικό χαρακτηρισμό, δείτε τον πρακτικό οδηγό myDATA για ελεύθερους επαγγελματίες. Για τον τρόπο που οι αποκλίσεις ΦΠΑ και myDATA μπορούν να εξεταστούν από την ΑΑΔΕ, συμβουλευτείτε και τον οδηγό φορολογικού ελέγχου.

14. Συνήθη λάθη

Αντιμετώπιση του εισπραχθέντος ΦΠΑ ως επιχειρηματικού κέρδους.
Σύγχυση της έκπτωσης δαπάνης για φόρο εισοδήματος με την έκπτωση ΦΠΑ.
Έλεγχος του ορίου €10.000 μόνο με βάση το προηγούμενο έτος.
Καθυστερημένη αναγνώριση της συναλλαγής που υπερβαίνει το όριο.
Μη ενεργοποίηση ενδοκοινοτικών συναλλαγών πριν από την πρώτη πράξη.
Μη έλεγχος του VAT number στο VIES και μη διατήρηση του αποτελέσματος.
Χρέωση ελληνικού ΦΠΑ σε συναλλαγή στην οποία εφαρμόζεται reverse charge.
Παράλειψη έκτακτης δήλωσης από επιχείρηση του ειδικού καθεστώτος.
Έκπτωση ΦΠΑ επιβατικού ΙΧ, καυσίμων ή φιλοξενίας χωρίς έλεγχο του άρθρου 35.
Χρήση αυθαίρετου σταθερού ποσοστού για home office.
Ασυμφωνία παραστατικών, βιβλίων, myDATA και δήλωσης ΦΠΑ.

15. Checklist πριν από κάθε τιμολόγιο

✓ Πού βρίσκεται ο πελάτης;
✓ Είναι επιχείρηση ή ιδιώτης;
✓ Είναι ενεργό και επαληθευμένο το VAT number;
✓ Ποιος είναι ο τόπος φορολόγησης της συγκεκριμένης πράξης;
✓ Εφαρμόζεται ελληνικός ΦΠΑ, απαλλαγή ή reverse charge;
✓ Απαιτείται VIES ή OSS;
✓ Ποια νόμιμη ένδειξη πρέπει να αναγραφεί;
✓ Πώς θα διαβιβαστεί σωστά στο myDATA;
✓ Υπάρχουν επαρκή στοιχεία και αποδεικτικά για τον χειρισμό;

Αν η δραστηριότητα ξεκινά τώρα, ο ΦΠΑ, το VIES και ο τρόπος τιμολόγησης πρέπει να ρυθμιστούν πριν από το πρώτο παραστατικό. Δείτε τον οδηγό για έναρξη ατομικής επιχείρησης το 2026. Για τη συνολική επιλογή μορφής είναι χρήσιμος και ο οδηγός ατομική επιχείρηση ή ΙΚΕ, ενώ για παροχή υπηρεσιών σε λίγους πελάτες δείτε τι σημαίνει εργασία με μπλοκάκι.

Συχνές ερωτήσεις

Χρεώνω ΦΠΑ σε πελάτη του εξωτερικού;

Εξαρτάται από τη χώρα, το αν ο πελάτης είναι επιχείρηση ή ιδιώτης και το είδος της υπηρεσίας. Στις συνήθεις B2B υπηρεσίες ο τόπος είναι συχνά η χώρα του πελάτη και εφαρμόζεται reverse charge, αλλά υπάρχουν σημαντικές εξαιρέσεις.

Μπορώ να μπω στην απαλλαγή αν έχω έσοδα ακριβώς €10.000;

Ναι, το όριο δεν πρέπει να υπερβαίνεται. Πρέπει όμως να πληρείται τόσο στο τρέχον όσο και στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος και να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ένταξης.

Τι γίνεται στη συναλλαγή που υπερβαίνει το όριο των €10.000;

Το κανονικό καθεστώς εφαρμόζεται από ολόκληρη τη συναλλαγή με την οποία γίνεται η υπέρβαση. Η δήλωση μεταβολής υποβάλλεται εντός 30 ημερών.

Αν δεν χρεώνω ΦΠΑ, εκπίπτω τον ΦΠΑ των εξόδων μου;

Όχι για τις αγορές και δαπάνες που συνδέονται με πράξεις του ειδικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων. Ο ΦΠΑ αποτελεί κόστος, με την επιφύλαξη ειδικών περιπτώσεων.

Τι γίνεται με Google Ads ή συνδρομές εξωτερικού;

Ελέγχονται η χώρα του προμηθευτή, το VAT number, ο τόπος φορολόγησης, το reverse charge και το VIES. Μπορεί να απαιτείται απόδοση ελληνικού ΦΠΑ από τον λήπτη.

Χρειάζομαι VIES αν είμαι στην απαλλαγή;

Ναι, μπορεί να χρειάζεται για ενδοκοινοτικές παροχές ή λήψεις υπηρεσιών και αποκτήσεις. Η εγχώρια απαλλαγή δεν καταργεί αυτές τις ειδικές υποχρεώσεις.

Είναι κάθε επαγγελματικό έξοδο και εκπιπτόμενος ΦΠΑ;

Όχι. Η αναγνώριση της καθαρής δαπάνης για φόρο εισοδήματος και η έκπτωση ΦΠΑ είναι διαφορετικοί έλεγχοι.

Εκπίπτει ο ΦΠΑ αυτοκινήτου ή καυσίμων;

Γενικά όχι για επιβατικά ΙΧ έως εννέα θέσεων και τις σχετικές αγορές, μισθώσεις, καύσιμα και συντήρηση. Ισχύουν μόνο οι ειδικές εξαιρέσεις του Κώδικα για συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Πόσο από το ρεύμα του σπιτιού εκπίπτει;

Δεν υπάρχει σταθερό νόμιμο ποσοστό. Ο επιμερισμός στηρίζεται στην πραγματική επαγγελματική χρήση και η έκπτωση της δαπάνης δεν συνεπάγεται αυτομάτως ίση έκπτωση ΦΠΑ.

Πότε υποβάλλω μηνιαία δήλωση ΦΠΑ;

Με απλογραφικό σύστημα, οι ενάρξεις από 1/4/2025 υποβάλλουν μηνιαία, ενώ ο κανόνας εφαρμόζεται από 1/7/2025 και στις ενάρξεις από 1/1/2024 έως 31/3/2025.

Πότε μπορώ να επιλέξω τρίμηνο;

Οι επιχειρήσεις που υπάγονται στη μηνιαία περίοδο μπορούν να επιλέξουν τρίμηνο αφού έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 24 μήνες από την έναρξη, με τη διαδικασία και τα χρονικά σημεία της Α.1049/2025.

Τι σχέση έχει το myDATA με τη δήλωση ΦΠΑ;

Τα δεδομένα myDATA χρησιμοποιούνται στην προσυμπλήρωση, αλλά δεν υποκαθιστούν τον έλεγχο. Παραστατικά, χαρακτηρισμοί, βιβλία και δήλωση πρέπει να συμφωνούν.

Μάριος Μαλέας — Οικονομολόγος / Λογιστής

BSc Οικονομικών και MSc Φορολογία, Λογιστική & Χρηματοοικονομική Διοίκηση. Ο οδηγός είναι ενημερωτικός και δεν αποτελεί εξατομικευμένη φορολογική συμβουλή. Ο σωστός χειρισμός εξαρτάται από τη δραστηριότητα και τα πραγματικά δεδομένα κάθε συναλλαγής.

Χρειάζεστε βοήθεια με τον ΦΠΑ και τις συναλλαγές εξωτερικού;

Εξετάζουμε τη δραστηριότητα, τους πελάτες και τους προμηθευτές σας, ώστε η τιμολόγηση, το VIES, το myDATA και οι δηλώσεις να οργανωθούν σωστά από την αρχή.

Ζητήστε προσφορά

ΦΠΑ το 2026: Πρακτικός Οδηγός για Ελεύθερους Επαγγελματίες και Ατομικές Επιχειρήσεις