Λογιστική & φορολογικήυποστήριξη για ιατρούς.

ΦΠΑ στις Ιατρικές Υπηρεσίες & Τηλεϊατρική

Η φορολογική μεταχείριση μιας υπηρεσίας υγείας ως προς τον ΦΠΑ εξαρτάται από το πραγματικό περιεχόμενο και τον σκοπό της υπηρεσίας.

Ο Κώδικας ΦΠΑ προβλέπει απαλλαγή για παροχές ιατρικής περίθαλψης που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων. Αυτό σημαίνει ότι υπηρεσίες που έχουν ουσιαστικά χαρακτήρα διάγνωσης, πρόληψης, παρακολούθησης ή θεραπείας μπορούν να εμπίπτουν στην απαλλαγή.

Δεν είναι όμως σωστό να θεωρείται ότι οποιαδήποτε αμοιβή λαμβάνει ένας ιατρός έχει αυτομάτως την ίδια φορολογική αντιμετώπιση.

Εάν υπάρχουν παράλληλες δραστηριότητες, όπως υπηρεσίες προς επιχειρήσεις, ερευνητικές συνεργασίες, συμβουλευτικές υπηρεσίες ή άλλες πηγές εσόδων, πρέπει να εξετάζεται χωριστά η φύση κάθε συναλλαγής.

Το ίδιο ισχύει και για την τηλεϊατρική. Το γεγονός ότι η υπηρεσία παρέχεται εξ αποστάσεως δεν αλλάζει από μόνο του τον φορολογικό της χαρακτήρα. Καθοριστικό παραμένει εάν πρόκειται ουσιαστικά για παροχή ιατρικής περίθαλψης.

Το ισχύον πλαίσιο περιλαμβάνεται στον ν. 5144/2024, ενώ η ΑΑΔΕ έχει εκδώσει ειδικές διευκρινίσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση των υπηρεσιών τηλεϊατρικής με την Ε.2008/2026.

Δαπάνες Ιατρείου & ΦΠΑ Εξόδων

Η σωστή παρακολούθηση των εξόδων ενός ιατρείου επηρεάζει άμεσα το φορολογητέο αποτέλεσμα, όμως η ύπαρξη ενός τιμολογίου στο όνομα του ιατρού δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί μία δαπάνη φορολογικά εκπιπτόμενη.

Οι επιχειρηματικές δαπάνες εξετάζονται με βάση τους γενικούς κανόνες του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Μεταξύ άλλων, πρέπει να συνδέονται πραγματικά με την επαγγελματική δραστηριότητα, να αφορούν πραγματική συναλλαγή, να έχουν καταχωριστεί σωστά και να τεκμηριώνονται με τα απαιτούμενα παραστατικά.

• επαγγελματική στέγη και λειτουργικά έξοδα
• ηλεκτρικό ρεύμα, τηλεφωνία και internet
• αναλώσιμα και ιατρικό υλικό
• ιατρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός
• λογισμικό και εφαρμογές διαχείρισης
• επαγγελματικές υπηρεσίες και αμοιβές συνεργατών
• μισθοδοσία και εργοδοτικές επιβαρύνσεις
• επαγγελματικές ασφαλίσεις
• συνδρομές και επιστημονική ενημέρωση, όπου πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διάκριση μεταξύ της έκπτωσης μιας δαπάνης για σκοπούς φόρου εισοδήματος και της έκπτωσης του ΦΠΑ που περιλαμβάνεται στην ίδια δαπάνη.

Όταν το ιατρείο πραγματοποιεί απαλλασσόμενες πράξεις χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών, ο ΦΠΑ των σχετικών αγορών και εξόδων κατά κανόνα δεν συμψηφίζεται.

Σε περίπτωση παράλληλης άσκησης απαλλασσόμενων και φορολογητέων δραστηριοτήτων απαιτείται πιο προσεκτική φορολογική παρακολούθηση.

Αυτοκίνητο Ιατρού: Αγορά ή Leasing;

Το ερώτημα «μπορώ να περάσω το αυτοκίνητο στα έξοδα;» δεν έχει μία απάντηση που να ισχύει για κάθε επαγγελματία.

Για σκοπούς φορολογίας εισοδήματος πρέπει πρώτα να εξεταστεί εάν και σε ποιο βαθμό η σχετική δαπάνη συνδέεται πραγματικά με την επαγγελματική δραστηριότητα και εάν πληρούνται οι γενικές προϋποθέσεις φορολογικής αναγνώρισης.

• αποσβέσεις
• μισθώματα ή leasing
• καύσιμα
• συντήρηση και επισκευές
• ασφάλιση
• τέλη και λοιπά λειτουργικά έξοδα

Ο ΦΠΑ αποτελεί ξεχωριστό θέμα. Για τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης και τις συναφείς δαπάνες προβλέπονται συγκεκριμένοι περιορισμοί στο δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ, με τις εξαιρέσεις που ορίζει η νομοθεσία.

Αγορά και leasing επομένως δεν πρέπει να συγκρίνονται αποκλειστικά με βάση το «ποιο περνάει περισσότερο στα έξοδα».

• αρχικό κεφάλαιο ή προκαταβολή
• μηνιαία επιβάρυνση
• κόστος χρηματοδότησης
• φορολογική μεταχείριση
• επίδραση στη ρευστότητα
• διάρκεια κατοχής
• λειτουργικά έξοδα
• υπολειμματική αξία του οχήματος

Η καταλληλότερη επιλογή μπορεί να διαφέρει σημαντικά από ιατρό σε ιατρό.

Ιατρικός Εξοπλισμός, Αποσβέσεις & Χρηματοδότηση

Η απόκτηση νέου ιατρικού εξοπλισμού μπορεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επενδυτικές αποφάσεις ενός ιατρείου.

Ένα διαγνωστικό μηχάνημα, ένα σύστημα υπερήχων, laser, οδοντιατρικός εξοπλισμός ή άλλος εξοπλισμός μεγάλης αξίας δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα ως έξοδο που μειώνει εξ ολοκλήρου το φορολογικό αποτέλεσμα της χρονιάς αγοράς.

Όταν πρόκειται για αποσβέσιμο πάγιο, η αξία του κατανέμεται φορολογικά μέσω των προβλεπόμενων αποσβέσεων.

• το αρχικό κόστος
• ο τρόπος χρηματοδότησης
• η φορολογική απόσβεση
• η αντιμετώπιση του ΦΠΑ
• το κόστος συντήρησης
• η επίδραση στη ρευστότητα
• το αναμενόμενο επιπλέον έσοδο
• ο χρόνος αποπληρωμής της επένδυσης
• τυχόν δυνατότητες χρηματοδότησης ή επιδότησης

Η αγορά με ίδια κεφάλαια, η τραπεζική χρηματοδότηση και οι διαφορετικές μορφές leasing δεν έχουν την ίδια οικονομική και φορολογική επίδραση.

Η ουσιαστική ερώτηση δεν είναι μόνο «πόση θα είναι η δόση;», αλλά πόσο πρόσθετο αποτέλεσμα πρέπει να δημιουργήσει ο εξοπλισμός ώστε η επένδυση να είναι οικονομικά βιώσιμη;

myDATA & Ηλεκτρονική Τιμολόγηση

Η σωστή έκδοση παραστατικών και η διαβίβαση των απαιτούμενων δεδομένων στο myDATA αποτελούν πλέον βασικό μέρος της καθημερινής λειτουργίας ενός ιατρείου.

Η οργάνωση πρέπει να λαμβάνει υπόψη το είδος των πελατών και των συνεργασιών του ιατρού, όπως συναλλαγές με ιδιώτες, επιχειρήσεις, κλινικές ή διαγνωστικά κέντρα, καθώς και την ύπαρξη διαφορετικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η μετάβαση στο νέο πλαίσιο υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Για τις επιχειρήσεις που εντάσσονται στη δεύτερη περίοδο εφαρμογής, η υποχρέωση ξεκινά από 1 Οκτωβρίου 2026.

Για το διάστημα 1 Οκτωβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026 προβλέπεται δυνατότητα σταδιακής προσαρμογής, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις και έχουν πραγματοποιηθεί οι απαιτούμενες δηλώσεις εμπρόθεσμα.

Η ηλεκτρονική τιμολόγηση δεν πρέπει να συγχέεται με την απλή αποστολή δεδομένων στο myDATA. Η επιχείρηση πρέπει να χρησιμοποιεί τον προβλεπόμενο τρόπο έκδοσης, μέσω των διαθέσιμων λύσεων που αναγνωρίζει η ΑΑΔΕ, ανάλογα με την περίπτωσή της.

Για ένα ιατρείο ο σωστός σχεδιασμός του τρόπου τιμολόγησης πριν από την εφαρμογή της υποχρέωσης μειώνει σημαντικά την πιθανότητα λαθών στην καθημερινή λειτουργία.

POS, IRIS & Συμφωνία Εισπράξεων

Οι ηλεκτρονικές πληρωμές αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της λειτουργίας ενός σύγχρονου ιατρείου.

Από 1 Δεκεμβρίου 2025 ισχύει η υποχρέωση αποδοχής υπηρεσιών άμεσης πληρωμής από λογαριασμό σε λογαριασμό, όπως το IRIS, στις συναλλαγές επιχειρήσεων με ιδιώτες (B2C), σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.

Το ζήτημα όμως δεν περιορίζεται στην ύπαρξη POS ή IRIS. Για να υπάρχει σωστή οικονομική εικόνα πρέπει να μπορούν να συμφωνηθούν μεταξύ τους:

• τα παραστατικά που έχουν εκδοθεί
• οι εισπράξεις μέσω POS
• οι εισπράξεις μέσω IRIS
• οι τραπεζικές κινήσεις
• οι λοιπές εισπράξεις
• η λογιστική απεικόνιση

Η τακτική συμφωνία των παραπάνω βοηθά στον εντοπισμό διαφορών και παρέχει πολύ πιο καθαρή εικόνα για τις πραγματικές εισπράξεις και τη ρευστότητα του ιατρείου.

Ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα αυτοαπασχολούμενου ιατρού

Ένας ιατρός που δραστηριοποιείται μέσω ατομικής επιχείρησης μπορεί, εφόσον συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, να επηρεάζεται από το σύστημα προσδιορισμού ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα.

Αυτό σημαίνει ότι τα λογιστικά κέρδη δεν είναι σε κάθε περίπτωση το μοναδικό στοιχείο που καθορίζει το φορολογητέο εισόδημα.

• τα πραγματικά λογιστικά αποτελέσματα
• το ποσό που προκύπτει από το ισχύον σύστημα ελάχιστου εισοδήματος
• τυχόν νόμιμες μειώσεις ή εξαιρέσεις
• τα έτη λειτουργίας της δραστηριότητας
• το προσωπικό και τα υπόλοιπα δεδομένα που επηρεάζουν τον υπολογισμό
• οι πραγματικές συνθήκες της συγκεκριμένης δραστηριότητας

Ο υπολογισμός αυτός είναι προτιμότερο να γίνεται πριν ολοκληρωθεί το φορολογικό έτος και όχι όταν έχει ήδη έρθει η ώρα υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

Έτσι ο ιατρός έχει έγκαιρα εικόνα της πιθανής φορολογικής του επιβάρυνσης και μπορεί να οργανώσει καλύτερα τη ρευστότητά του.

Ατομικό Ιατρείο ή Εταιρική Μορφή;

Καθώς ένα ιατρείο αναπτύσσεται, συχνά προκύπτει το ερώτημα εάν είναι σκόπιμο να συνεχίσει ως ατομική δραστηριότητα ή να εξεταστεί κάποια κατάλληλη εταιρική μορφή.

Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο ύψος τζίρου πάνω από το οποίο η εταιρεία γίνεται αυτομάτως καλύτερη επιλογή.

• ετήσιο κύκλο εργασιών
• καθαρή κερδοφορία
• ποσό που χρειάζεται προσωπικά ο ιατρός
• συνολική φορολογική επιβάρυνση
• τρόπο διάθεσης ή διανομής των κερδών
• ασφαλιστικές υποχρεώσεις
• κόστος τήρησης και διοίκησης κάθε μορφής
• επίδραση του ελάχιστου εισοδήματος της ατομικής δραστηριότητας
• ύπαρξη συνεργατών ή πιθανών εταίρων
• μελλοντικές επενδύσεις
• ανάγκη πρόσληψης προσωπικού
• μακροπρόθεσμο σχέδιο ανάπτυξης

Η απόφαση πρέπει να προκύπτει από συγκριτική φορολογική και οικονομική ανάλυση και όχι μόνο από τη σύγκριση δύο φορολογικών συντελεστών.

Συνεργασίες με Κλινικές & Διαγνωστικά Κέντρα

Πολλοί ιατροί συνδυάζουν το ιδιωτικό τους ιατρείο με συνεργασίες με κλινικές, πολυϊατρεία, διαγνωστικά κέντρα ή άλλες επιχειρήσεις του χώρου της υγείας.

Οι διαφορετικές μορφές συνεργασίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο.

• το πραγματικό αντικείμενο της υπηρεσίας
• οι όροι της συμφωνίας
• ο τρόπος υπολογισμού της αμοιβής
• το κατάλληλο παραστατικό
• η αντιμετώπιση του ΦΠΑ
• τυχόν παρακράτηση φόρου, όπου προβλέπεται
• η διαβίβαση στο myDATA
• ο χρόνος τιμολόγησης
• ο χρόνος πραγματικής είσπραξης

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση μεταξύ πραγματικής υπηρεσίας ιατρικής περίθαλψης και άλλων υπηρεσιών που μπορεί να παρέχει ένας ιατρός προς μία επιχείρηση.

Η σωστή οργάνωση από την αρχή μιας συνεργασίας αποφεύγει προβλήματα στην τιμολόγηση και βοηθά τον ιατρό να γνωρίζει το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα της συμφωνίας.

Προσωπικό & Πραγματικό Κόστος Μισθοδοσίας

Η πρόσληψη γραμματειακού, νοσηλευτικού ή άλλου προσωπικού μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη λειτουργία ενός ιατρείου, αλλά δημιουργεί ταυτόχρονα μισθολογικές, ασφαλιστικές και εργασιακές υποχρεώσεις.

Πριν από μία πρόσληψη δεν αρκεί να εξετάζεται μόνο ο συμφωνημένος μηνιαίος μισθός.

Ο ιατρός πρέπει να γνωρίζει το συνολικό ετήσιο κόστος της θέσης, λαμβάνοντας υπόψη τις εργοδοτικές επιβαρύνσεις και όλες τις υπόλοιπες υποχρεώσεις που απορρέουν από την εργασιακή σχέση.

• διαδικασίες πρόσληψης και αποχώρησης
• μηνιαία μισθοδοσία
• ασφαλιστικές εισφορές και ΑΠΔ
• διαδικασίες ΕΡΓΑΝΗ
• άδειες και επιδόματα
• μεταβολές εργασιακής σχέσης
• υπολογισμό συνολικού εργοδοτικού κόστους

Έτσι μία νέα πρόσληψη μπορεί να αξιολογηθεί όχι μόνο λειτουργικά, αλλά και οικονομικά.

Οικονομική Οργάνωση & Κερδοφορία Ιατρείου

Τα λογιστικά στοιχεία ενός ιατρείου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πολύ περισσότερα από την υποβολή φορολογικών δηλώσεων.

• Πόσο είναι το πραγματικό μηνιαίο λειτουργικό κόστος;
• Πώς εξελίσσονται τα έσοδα;
• Ποια έξοδα αυξάνονται περισσότερο;
• Ποιο είναι το πραγματικό καθαρό αποτέλεσμα;
• Πόση ρευστότητα υπάρχει διαθέσιμη;
• Τι ποσό πρέπει να προβλεφθεί για φόρους και υποχρεώσεις;
• Υπάρχουν απαιτήσεις που καθυστερούν να εισπραχθούν;
• Μπορεί το ιατρείο να υποστηρίξει μία νέα πρόσληψη;
• Είναι βιώσιμη μία επένδυση σε νέο εξοπλισμό;
• Πόσο γρήγορα θα αποσβεστεί μία επένδυση;
• Είναι η σημερινή νομική μορφή ακόμη η καταλληλότερη;

Για μεγαλύτερα ή αναπτυσσόμενα ιατρεία, η οικονομική παρακολούθηση μπορεί να περιλαμβάνει μηνιαίο reporting, cash-flow planning, budget, forecast και βασικούς δείκτες απόδοσης.

Ο στόχος είναι η λογιστική πληροφορία να μη δείχνει μόνο τι συνέβη στο παρελθόν, αλλά να βοηθά τον επαγγελματία να πάρει καλύτερες αποφάσεις για το επόμενο βήμα.